जग्गा पास सम्पूर्ण आवश्यक कागजात चेकलिस्ट
नेपालमा जग्गा खरिद-बिक्री, नामसारी वा बकसपत्र गर्दा चाहिने वडा कार्यालय, नापी र मालपोतका सम्पूर्ण कागजातहरूको अन्तरक्रियात्मक जाँच गर्नुहोस् र मालपोत जानुअघि ढुक्क हुनुहोस्।
जग्गा पास इन्टरएक्टिभ कागजात तयारी टुल
तपाईंले गर्न लाग्नुभएको कारोबार र जग्गाको अवस्था छान्नुहोस्। यो टुलले तपाईंलाई वडा कार्यालय, नापी कार्यालय र मालपोतमा चाहिने सम्पूर्ण आधिकारिक कागजातहरूको अनुकूलित चेकलिस्ट तयार गरिदिनेछ।
आवश्यक कागजातहरूको चेकलिस्ट (Checklist)
तयार भएका कागजातमा टिक (✓) लगाउँदै जानुहोस्। मालपोत जानुअघि सबै बुँदा पूरा भएको सुनिश्चित गर्नुहोस्।
दुवै पक्षको सक्कल नागरिकता र स्पष्ट देखिने कम्तीमा २/२ प्रति फोटोकपी। नाबालक भए जन्मदर्ता र संरक्षकको नागरिकता।
जग्गाको सक्कल लालपुर्जा (डिजिटल कम्प्युटर पुर्जा वा पुरानो ढड्डा पुर्जा)। कुनै च्यातिएको वा धमिलो नभएको हुनुपर्ने।
जग्गा अवस्थित स्थानीय तह (वडा कार्यालय) मा चालु आर्थिक वर्षसम्मको सम्पूर्ण सम्पत्ति तथा मालपोत कर तिरेको सक्कल रसिद।
पूर्व, पश्चिम, उत्तर, दक्षिण सँधियारहरूको कित्ता नम्बर र नाम उल्लेख भएको वडा कार्यालयको आधिकारिक सिफारिस। जारी भएको ३५ दिनभित्र मालपोत पेश गर्नुपर्छ।
सम्बन्धित नापी शाखाबाट जारी गरिएको प्रमाणित नक्सा ट्रेस। जग्गाको कित्ता नम्बर, आकार र बाटोको रेखांकन स्पष्ट देखिनुपर्छ।
क्रेता र विक्रेता दुवैको कान र मुखाकृति स्पष्ट बुझिने रंगीन पासपोर्ट साइज फोटो (मालपोत लिखत र ढड्डामा टाँस्नका लागि)।
मालपोतमा जग्गा पास हुने ५ चरणबद्ध प्रक्रिया (Step-by-Step Flow)
कागजात तयार भइसकेपछि मालपोत कार्यालयमा यो क्रममा काम सम्पन्न हुन्छ:
वडा कार्यालय
सम्पत्ति कर चुक्ता र चार किल्ला सिफारिस पत्र लिनुहोस्। घर भए नक्सा/सम्पन्नता प्रमाणित गराउनुहोस्।
नापी कार्यालय
कित्ता नम्बरको आधिकारिक प्रमाणित नक्सा (ट्रेस ब्लुप्रिन्ट) र फिल्डबुक उतार लिनुहोस्।
लिखत फारम तयारी
प्रमाणित लेखापढी व्यवसायी वा कानुनी मस्यौदाकारबाट राजीनामा लिखत फारम भरी सहीछाप गर्नुहोस्।
टोकन र बायोमेट्रिक
मालपोतमा टोकन लिएर दर्ता, बायोमेट्रिक औंठाछाप, डिजिटल फोटो र रजिष्ट्रेशन राजस्व दाखिला गर्नुहोस्।
लिखत पारित र पुर्जा
मालपोत अधिकृतको इजलासमा सनाखत गरी नयाँ जग्गाधनी प्रमाणपुर्जा (लालपुर्जा) बुझ्नुहोस्।
⚠️ मालपोतमा फाइल रोकिने वा अस्वीकृत हुने मुख्य ५ गल्तीहरू (सतर्कता)
- • नाम वा थरको हिज्जे फरक: नागरिकता र लालपुर्जामा नाम, थर वा बाबुको नामको हिज्जे एउटा अक्षर मात्र फरक भएमा पनि वडाको 'एउटै व्यक्ति भएको' सिफारिस नभई फाइल रोकिन्छ।
- • म्याद नाघेको चार किल्ला: वडा कार्यालयले जारी गरेको चार किल्ला सिफारिस ३५ दिनभन्दा पुरानो भए मालपोतले मान्दैन।
- • अघोषित रोक्का वा कर्जा: बैंक, वित्तीय संस्था वा अदालतको पुरानो रोक्का कम्प्युटर श्रेस्ता (DLIS) मा बाँकी रहेमा फुकुवा पत्र विना पास हुँदैन।
- • बाटोको मापदण्ड नपुगेको: नगर विकास वा पालिकाको मापदण्ड अनुसार बाटोको चौडाइ नमिलेमा कित्ताकाट तथा पास दुवै रोकिन्छ।
- • अंशियारको असहमति वा उजुरी: परिवारका हकवाला अंशियारलाई थाहा नदिई गरिएको कारोबारमा मालपोतमा दाबी विरोध परे लिखत रोकिन्छ।
नेपालमा जग्गा पास सम्बन्धी कानुनी जानकारी तथा मालपोत प्रक्रिया
नेपालको मुलुकी देवानी संहिता, २०७४ र मालपोत ऐन, २०३४ अनुसार कुनै पनि अचल सम्पत्ति (घर वा जग्गा) को स्वामित्व हस्तान्तरण गर्न सम्बन्धित जिल्लाको भूमिसुधार तथा मालपोत कार्यालयमा आधिकारिक लिखत पारित (Registration) गराउनु कानुनी रूपमा अनिवार्य छ। सामान्य तमसुक वा बैनाबट्टाको कागजले स्वामित्व हस्तान्तरण हुँदैन।
१. स्थानीय वडा कार्यालय
जग्गाको स्थानीय सम्पत्ति कर चुक्ता, चार किल्ला प्रमाणीकरण, बाटोको चौडाइ प्रमाणित र घर भए सम्पन्नता प्रमाणपत्र वडाबाट लिइन्छ।
२. नापी कार्यालय (शाखा)
कित्ताको आधिकारिक आकार, साँध-सिमाना र बाटोको रेखांकन खुल्ने प्रमाणित नक्सा ट्रेस (ब्लुप्रिन्ट) र फिल्डबुक उतार नापीबाट लिनुपर्छ।
३. मालपोत कार्यालय
मोठ श्रेस्ता रुजु, रोक्का जाँच, बायोमेट्रिक औंठाछाप, डिजिटल फोटो, रजिष्ट्रेशन राजस्व दाखिला र अधिकृतबाट लिखत पारित गरी लालपुर्जा प्रदान गरिन्छ।
जग्गा पास सम्बन्धी बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू (FAQs)
चार किल्ला सिफारिस पत्रको म्याद कति दिन हुन्छ?
स्थानीय वडा कार्यालयबाट जारी भएको चार किल्ला प्रमाणित सिफारिस पत्रको आधिकारिक म्याद जारी भएको मितिले ३५ (पैंतीस) दिनको हुन्छ। ३५ दिन नाघेपछि मालपोत कार्यालयले उक्त सिफारिस मान्यता दिँदैन र पुनः नयाँ सिफारिस लिनुपर्छ।
महिलाको नाममा जग्गा पास गर्दा राजस्व छुट कति पाइन्छ?
महिलाको नाममा जग्गा लिखत पारित गर्दा महानगरपालिका र उपमहानगरपालिकामा २५% तथा अन्य नगरपालिका र गाउँपालिकामा ३५% देखि ५०% सम्म रजिष्ट्रेशन दस्तुर छुट पाइने व्यवस्था प्रदेश आर्थिक ऐनहरूमा गरिएको छ।
जग्गा पास गर्दा पुँजीगत लाभकर (CGT) कसले तिर्नुपर्छ?
पुँजीगत लाभकर (Capital Gains Tax - CGT) विक्रेता (जग्गा बेच्ने व्यक्ति) ले तिर्नुपर्ने कर हो। जग्गा किनेको ५ वर्षभित्र बेचेमा लाभको ७.५% र ५ वर्षभन्दा बढी स्वामित्व रहेर बेचेमा लाभको ५% का दरले मालपोत कार्यालयमै राजस्व बुझाउनुपर्छ।
नापी नक्सामा बाटो नभएमा के जग्गा पास हुन्छ?
नापी नक्सामा बाटो नदेखिए पनि फिल्डमा बाटो चलेको अवस्थामा स्थानीय वडा कार्यालयले स्थलगत सर्जमिन गरी बाटोको चौडाइ प्रमाणित गरेको सिफारिस दिएमा मालपोतबाट पास गर्न सकिन्छ। तर बाटोको कुनै निकास नभएको (ल्याण्डलक) जग्गा भने कित्ताकाट वा पास गर्न कानुनी जटिलता आउँछ।
